Een meditatieve verkenning geïnspireerd door Mahamudra
(met een meditatie om te beluisteren, zie verder)
Tijdens de recente meditatiesessies hebben we regelmatig gewerkt met inzichten en oefeningen uit Mahamudra. Deze meditatieve verkenning biedt een kennismaking met deze benadering, en geeft tegelijk een indruk van hoe de online meditaties doorgaans verlopen en aanvoelen.
Spreekt dit je aan? Neem dan gerust een kijkje bij de rubriek Online Meditatiegroep om te ontdekken hoe je kunt deelnemen.
Mahamudra is een contemplatieve traditie uit het Tibetaanse boeddhisme. De naam wordt vaak vertaald als "het grote zegel" en verwijst naar het inzicht dat alles wat verschijnt dezelfde fundamentele aard draagt: openheid, helderheid en vrijheid.
Wat Mahamudra bijzonder maakt, is de directe benadering. In plaats van ingewikkelde theorieën of filosofische systemen staat de onmiddellijke ervaring centraal. Niet wat we denken over de werkelijkheid, maar wat we rechtstreeks kunnen ontdekken wanneer we aandachtig kijken.
Veel spirituele paden nodigen ons uit om eerst rust te vinden in de stroom van gedachten en ervaringen. Vervolgens wordt vaak de aandacht gevestigd op het gewaarzijn zelf: datgene waarin alle ervaringen verschijnen. Soms ontstaat daaruit een non-duaal inzicht waarin de grens tussen waarnemer en waargenomene minder vanzelfsprekend wordt.
Mahamudra erkent deze verschuivingen, maar nodigt uit om ook daar niet te blijven hangen.
Zelfs gewaarzijn hoeft niet vastgehouden te worden.
Zelfs non-dualiteit hoeft geen nieuw standpunt te worden.
Zelfs openheid hoeft niet bewaakt te worden.
De essentie van Mahamudra is verrassend eenvoudig:
Zie waar er nog iets wordt vastgenomen en volg dat niet.
Niet door iets weg te duwen.
Niet door iets te veranderen.
Niet door een bijzondere staat te bereiken.
Maar door op te merken waar subtiele voorkeuren, verwachtingen of pogingen tot controle ontstaan en daar niet in mee te gaan.
Stabiliteit zonder houvast
Vaak denken we dat spirituele groei betekent dat we een bepaalde ervaring moeten behouden: rust, stilte, openheid, helderheid of een gevoel van eenheid.
Mahamudra stelt daar een subtiele vraag tegenover:
Wat als echte stabiliteit niet ontstaat doordat een bepaalde toestand blijft bestaan, maar doordat niets hoeft te blijven bestaan?
Wat als vrijheid niet betekent dat gedachten verdwijnen, maar dat er niets meer hoeft vastgehouden te worden?
In dat perspectief worden gedachten, gevoelens, helderheid, verwarring, rust en onrust allemaal onderdeel van dezelfde open ruimte van ervaring.
Niets hoeft weg.
Niets hoeft te blijven.
De meditatie
De onderstaande begeleide meditatie verkent deze beweging stap voor stap.
Ze begint met een eenvoudige aandacht voor lichaam, ademhaling en ervaring. Daarna verschuift de aandacht geleidelijk naar het gewaarzijn zelf en naar de vraag of er werkelijk een scheiding bestaat tussen datgene wat verschijnt en het kennen ervan.
Van daaruit volgt de kern van Mahamudra: ook dat hoeft niet vastgezet te worden.
De uitnodiging is niet om iets bijzonders te bereiken, maar om te ontdekken wat er gebeurt wanneer niets meer behouden of vermeden hoeft te worden.
Beluister of download de meditatie hier:
Niets Vasthouden.mp3
Na de meditatie
Misschien merk je tijdens of na de meditatie dat de geest toch opnieuw iets probeert vast te nemen.
Een ervaring.
Een inzicht.
Een gevoel van openheid.
Dat is niet verkeerd.
Ook dat kan eenvoudig gezien worden.
De oefening bestaat er niet in dat dit nooit meer gebeurt. De oefening bestaat erin het telkens opnieuw op te merken en het niet te volgen.
Heel eenvoudig.
Opnieuw en opnieuw.
Totdat zelfs de behoefte aan een houvast geleidelijk haar vanzelfsprekendheid verliest.
En misschien wordt dan zichtbaar dat niets ooit buiten de openheid is gevallen waarnaar Mahamudra steeds verwijst.